Ból kolana – przyczyny, leczenie, profilaktyka - 4Flex

Ból w kolanie potrafi zepsuć cały dzień – utrudnia swobodne poruszanie się i wywołuje spory dyskomfort. Jeśli utrzymuje się długo, tym bardziej obniża jakość życia chorego. Przyczyn bólu może być wiele, choć najczęstszą są drobne urazy i przeciążenia oraz choroba zwyrodnieniowa stawów. Co jeszcze wywołuje ból w kolanie? Jak go wyleczyć? W jaki sposób chronić staw kolanowy?

Spis treści:

Budowa kolana – jak zbudowany jest staw kolanowy?

Aby zrozumieć przyczynę bólu w kolanie, trzeba najpierw poznać jego budowę. Staw kolanowy bierze udział niemal we wszystkich ruchach (odpowiada za ruchy wielopłaszczyznowe1, np. góra-dół, prawo-lewo, wymachy itd.) wykonywanych w codziennych czynnościach. To sprawia, że jednocześnie jest najbardziej narażony na różnego rodzaju urazy, kontuzje i schorzenia.

Staw kolanowy jest skomplikowanym mechanizmem i do jego prawidłowego działania potrzebna jest współpraca wszystkich budujących go kości i tkanek miękkich, m.in. więzadeł. Poszczególne elementy tworzące staw kolanowy nieco różnią się między sobą – jedne są wyższe, drugie bardziej wystające, jeszcze inne – nieco mniej wypukłe1. To wskazuje m.in. na poziom skomplikowania w budowie tego stawu.

Podstawę stawu kolanowego tworzy2:

  • rzepka,
  • część kości udowej i piszczelowej.

Elementy te zespala ze sobą tzw. chrząstka stawowa. Dzięki niej kości mogą płynnie się poruszać, a obecność mazi stawowej daje dodatkowy poślizg i chroni kości przed tarciem2. Dlatego ubytki mazi stawowej mogą powodować ból w kolanie podczas ruchu.

Dość istotnym elementem tego stawu jest łękotka kolana. To chrząstka umiejscowiona między kością piszczelową a udową. W stawie występuje łękotka boczna i przyśrodkowa. Dzięki łękotce ciężar ciała jest równomiernie rozłożony3. Chrząstka bierze również udział w ruchach rotacyjnych zgiętego kolana2.

Wiedza o tym, jak zbudowane jest kolano, pomaga lepiej zrozumieć przyczynę bólu i dopasować odpowiednie leczenie.

Ból kolana – przyczyny

Przyczyn dolegliwości stawu kolanowego jest wiele. Najczęściej pojawia się ból pod kolanem lub w czasie zginania. Często może być on odczuwany również głęboko, wewnątrz kolana. Niekiedy towarzyszą mu dodatkowe objawy, np. obrzęk. Ból w kolanach najczęściej wiąże się ze schorzeniem lub urazem.

Czynniki, zwiększające ryzyko dolegliwości stawu kolanowego to4:

  • nadwaga – wpływa na nierównomierny rozkład nacisku, co powoduje przeciążenie stawu;
  • zmiany lub zaburzenia hormonalne – np. u kobiet w ciąży, na skutek większej demineralizacji pojawia się ryzyko rozwoju chorób układu kostnego;
  • sport – przy intensywnych treningach może dochodzić do przeciążenia stawu kolanowego lub urazów, spowodowanych np. niewłaściwą techniką. Na ból kolana najbardziej narażeni są m.in. biegacze, tenisiści czy narciarze.

Tendencję do schorzeń w obrębie kolan zwiększa również niewłaściwa dieta. Szczególnie gdy pojawiają się niedobory niektórych witamin i minerałów, zwłaszcza witaminy D i C4.

Ból kolana – w jakich schorzeniach się pojawia?

Najczęstszym schorzeniem dotyczącym kolan jest choroba zwyrodnieniowa. Rozwija się najczęściej u osób powyżej 45. roku życia. Może obejmować część przyśrodkową stawu kolanowego, rzepkowo-udową lub boczną4.

Charakterystyczna dla tej choroby jest sztywność stawów, pojawiająca się zwłaszcza po odpoczynku. Ból nasila się podczas wstawania oraz chodzenia po schodach. Może pojawić się uczucie “zablokowania” stawu4.

Inne schorzenia wymieniamy poniżej.

  • Zespół bólowy rzepki – dolegliwości bólowe nasilają się po zwiększonym wysiłku stawu kolanowego (np. bieganie lub spędzenie dużej ilości czasu w pozycji siedzącej)5.
  • Wady postawy, np. lordoza – wpływają na niewłaściwe ustawienie kończyn dolnych, co skutkuje m.in. nierównomiernym rozkładem ciężaru6.
  • Chondromalacja (zaburzenie chrząstki stawowej) – w przebiegu tego schorzenia poszczególne elementy stawu nachodzą na siebie i powodują tarcie, co wywołuje bó Pojawia się on zwłaszcza podczas poruszania się7.
  • Urazy łękotki kolana – w ich przebiegu często pojawia się obrzęk (np. opuchnięte kolana), występuje ból pod kolanem i pojawia się znaczne ograniczenie ruchomości całego stawu. W skrajnych sytuacjach może dojść do jego całkowitego zablokowania3.
  • Zwichnięcie lub skręcenie stawu kolanowego – poza bólem może pojawić się obrzęk i problemy z poruszaniem kończyną2.
  • Zapalenie kaletek maziowych – rolą kaletek jest zapewnienie bezpieczeństwa tym fragmentom stawu, które są najbardziej narażona na kontuzje. Nadmierne przeciążanie kolan może więc wywołać ich stan zapalny. Widoczne są również obrzęki kolan – kaletka zaczyna produkować zbyt dużą ilość płynu8, co z kolei może być widoczne jako opuchnięte kolana.

Ból kolan może wynikać również ze stanu zapalnego mazi stawowej9.

Co na bolące kolana? Leczenie

Leczenie bolących kolan zależy przede wszystkim od przyczyny. W przypadku schorzeń, takich jak np. choroba zwyrodnieniowa stawów lekarz, najczęściej zaleca przyjmowanie odpowiednich lekarstw10.

Przy większości dolegliwości w obrębie tego stawu konieczna jest rehabilitacja – w jej przebiegu wykonuje się odpowiednie ćwiczenia na kolana, przywracające właściwą sprawność2. Niekiedy konieczne jest chirurgiczne usunięcie fragmentów stawu lub proteza10. Korzystny wpływ może mieć również krioterapia – działa przeciwzapalnie, łagodzi dolegliwości bólowe i obrzęki11.

Jak wzmocnić kolana? Profilaktyka

Aby cieszyć się mocnymi i zdrowymi kolanami należy przede wszystkim zadbać o prawidłową masę ciała. Zbyt duży ciężar powoduje przemęczenie stawów i wpływa na niewłaściwy rozkład nacisku. Kolejna kwestią jest aktywność fizyczna – najlepiej wybrać sport, który nie obciąża kolan, np. pływanie. Pamiętaj również o odpowiednio urozmaiconej diecie12, bogatej w witaminę D i E.

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty, w przypadku problemów ze zdrowiem, należy skontaktować się z lekarzem.

Bibliografia:

  1. Kosior, P., Kusz, D. „Odrębności anatomiczne i biomechaniczne kolana w aspekcie endoprotezoplastyki  stawu”, 2016., dostęp: 3.08.2021
  2. Urazy stawu kolanowego | Ortopedia – Medycyna Praktyczna dla pacjentów (mp.pl), dostęp: 3.08. 2021
  3. Uszkodzenia łąkotek | Ortopedia – Medycyna Praktyczna dla pacjentów (mp.pl), dostęp: 3.08.2021
  4. Kita, K., Sierakowski, S. i inni. “Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych – epidemiologia, diagnostyka i leczenie”, Nowa Medycyna, 2002, 2.
  5. Knee Pain – American Family Physician, 2015, dostęp: 3.08.2021
  6. Zwierzchowska, A., Tuz, J. “Ocena wpływu krzywizn kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej na dolegliwości mięśniowo-szkieletowe u młodych osób”, Medycyna Pracy, 2018, 69, 1.
  7. Przyczyny bólu kolana | Reumatologia – Medycyna Praktyczna dla pacjentów (mp.pl), dostęp: 30.08.2021
  8. Zapalenie kaletek maziowych | Ortopedia – Medycyna Praktyczna dla pacjentów (mp.pl), dostęp: 3.08.2021
  9. Villa-Forte, A. „Pain in Multiple Joints”, MSD Manual Professional Version, 2021, dostęp: 24.11.2021
  10. Bóle kolan u osób w starszym wieku – jak im zaradzić? | Reumatologia – Medycyna Praktyczna dla pacjentów (mp.pl), dostęp: 3.08.2021
  11. Heider, R., Jarząb, S. “Stawy pod lupą – krioterapia”, Alter Ego Seniora, 2013, 2, 1.
  12. Choroba zwyrodnieniowa stawów | Reumatologia – Medycyna Praktyczna dla pacjentów (mp.pl), dostęp: 3.08.2021

Linia produktów 4flex

Kompleksowo

opakowanie 4Flex – 30 saszetek z proszkiem. Suplement diety na stawy z kolagenem dla dorosłych.

Kolagen Fortigel®

4Flex saszetki

Ze smakiem

opakowanie 4Flex o smaku czarnej porzeczki

Kolagen Fortigel® + witamina C

4Flex smakowy

Kompleksowo

Suplement diety 4Flex sport – łatwo przyswajany kolagen z l-karnityną. Produkt przeznaczony dla osób aktywnych i dbających o zdrowy tryb życia.

Wyjątkowe połączenie kolagenu i L-karnityny

4Flex Sport

Dojrzale

Suplement diety 4Flex silver na stawy. Kolagen nowej generacji z wapniem i witaminą D. Opakowanie 30 saszetek z proszkiem.

Kolagen Fortigel® + wapń + witamina D

4flex Silver

Czytaj więcej

Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy i metody leczenia Czym zwyrodnienie stawów różni się od RZS? Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy i metody leczenia Zwyrodnienie stawów to choroba atakująca stawy, głównie osób starszych. Cechuje się bólem, który na początku występuje wyłącznie podczas ruchów, a w zaawansowanej postaci dokucza... Więcej Ból kolana – przyczyny, leczenie, profilaktyka Jakie są przyczyny bólu kolan? Ból kolana – przyczyny, leczenie, profilaktyka Ból w kolanie potrafi zepsuć cały dzień – utrudnia swobodne poruszanie się i wywołuje spory dyskomfort. Jeśli utrzymuje się długo, tym bardziej obniża... Więcej Zapalenie stawu biodrowego – objawy, profilaktyka Ból biodra spowodowany zapaleniem stawu Zapalenie stawu biodrowego – objawy, profilaktyka Zapalenie stawu biodrowego, nazywane także przemijającym zapaleniem stawu biodrowego, to w miarę łagodna choroba zapalna stawu biodrowego, która pociąga za sobą silne dolegliwości... Więcej Bóle stawów u starszych osób – przyczyny oraz sposoby leczenia Mężczyzna cierpiący z powodu bólu stawów Bóle stawów u starszych osób – przyczyny oraz sposoby leczenia Bóle stawów to częsty problem ludzi w podeszłym wieku. Zazwyczaj powoduje je choroba zwyrodnieniowa stawów, ale nie jest to jedyne schorzenie układu ruchu,... Więcej Budowa kolana – z czego składa się i jak działa staw kolanowy? Z czego wynika ból kolana? Poznaj budowę kolana Budowa kolana – z czego składa się i jak działa staw kolanowy? Staw kolanowy (łac. articulatio genus) jest największym stawem człowieka, a jednocześnie jednym z najbardziej wrażliwych, o czym doskonale wie większość sportowców. Łączy kość... Więcej Ból bioder – jakie są przyczyny? Czy da się go uniknąć? Mężczyzna trzymający się za bolące biodro Ból bioder – jakie są przyczyny? Czy da się go uniknąć? Nadwyrężenie mięśni, zwyrodnienie stawu biodrowego, zapalenie mięśni lub ścięgien – to tylko niektóre z przypadłości, którym towarzyszy ból bioder promieniujący do innych partii... Więcej Ćwiczenia na kolana – jak zadbać o staw kolanowy? Starszy mężczyzna wykonujący ćwiczenia na kolano, wzmacnia staw kolanowy Ćwiczenia na kolana – jak zadbać o staw kolanowy? Staw kolanowy ze względu na budowę i pełnioną funkcję jest stale narażony na urazy i przeciążenia. Brak aktywności fizycznej, niezdrowa dieta, otyłość i... Więcej Kolagen na stawy – porównanie najpopularniejszych produktów Starszy mężczyzna wygrywający wyścig Kolagen na stawy – porównanie najpopularniejszych produktów Dolegliwości bólowe stawów to przypadłość, która zaliczana jest do najbardziej uciążliwych schorzeń utrudniających codzienne funkcjonowanie. Problemy ze stawami nie dotyczą wyłącznie osób starszych.... Więcej Dlaczego dbanie o stawy jest ważne? stawy osoby starszej Dlaczego dbanie o stawy jest ważne? W natłoku codziennych obowiązków nie zdajemy sobie sprawy z tego, że każdy, najdrobniejszy nawet ruch naszego ciała, wymaga pracy co najmniej kilku stawów.... Więcej Zadbaj o stawy w jesieni życia zdrowie a wiek Zadbaj o stawy w jesieni życia Dyskomfort wynikający z niewłaściwej pracy stawów może być niezwykle uciążliwy, zwłaszcza jeśli dotyka osób starszych. Utrudnia to realizację codziennych czynności, a niekiedy odbiera... Więcej Domowe sposoby na zdrowe stawy ćwiczenia w domu na stawy Domowe sposoby na zdrowe stawy Chociaż zdecydowana większość osób konsekwencje niewłaściwej pracy stawów kojarzy głównie z podeszłym wiekiem, to badania wykazują, że tego typu stan coraz częściej spotyka... Więcej Właściwa pozycja na krześle – jak zadbać o swój kręgosłup? ból pleców po siedzeniu Właściwa pozycja na krześle - jak zadbać o swój kręgosłup? Coraz więcej z nas odczuwa dyskomfort związany ze stanem naszych pleców. W wielu przypadkach przyczyną nienajlepszej kondycji kręgosłupa jest po prostu niewłaściwa pozycja... Więcej Jakie produkty pomagają dbać o stawy? co jeść na stawy Jakie produkty pomagają dbać o stawy? Stawy odpowiadają za ruchomość ciała. W naturalny sposób są więc narażone na kontuzje i uszkodzenia mechaniczne, powstałe w wyniku tarcia czy urazów. Troska... Więcej Jak dbać o stawy? ćwiczenia na stawy Jak dbać o stawy? O zdrowiu przypominamy sobie najczęściej dopiero wtedy, kiedy coś zaczyna nam dolegać. Wówczas na działania profilaktyczne jest już jednak za późno. Nie inaczej... Więcej